Tante Wil: ik ben altijd gek geweest op avonturen, en ik heb ze ook gekregen!

Gesprek Ivo Blom met Tante Wil Blom-Van Schaik, Uden, 4 november 2012.

Tante Wil Blom- van Schaik is geboren op 4 januari 1926. Ze is een geboren en getogen Amsterdamse, haar familie kwam uit Vinkeveen. Er zouden onder andere een bisschop en een kampioen schaatsen in haar familie voorkomen. Haar vader werkte als boekhouder bij de Kromhout Motorenfabriek in Noord, zijn hele leven lang; hij vierde er zijn veertigjarige jubileum.

Tante Wil en haar Broer

Wil werd geboren en groeide op in een huis aan de Aalsmeerweg (het huis staat er nog!), in de buurt van het Hoofddorpplein. Vanwege de gebrekkige gezondheid van zus Leny verhuisde het gezin naar een huis met een tuin, naar de Groenendaalstraat, ook vlakbij het Hoofddorpplein. Het huis bleek echter brand te hebben gehad en die lucht was er niet uit te krijgen. Niet zo best voor Leny dus. Tot aan haar trouwen woonde Wil daar.

Tussen de middag kwamen jongeren de boel verstoren maar Wil wist ze stevig op hun nummer te zetten

Wil groeide op in een conservatief katholiek gezin, ze deed haar communie in de Agneskerk aan de Amstelveenseweg. Wil doorliep eerst de lagere school – de St. Jozef in de Cornelis Krusemanstraat (dichtbij de Agneskerk), waar ook de Blommen naar toe gingen, maar die kende ze toen nog niet. Daarna ging ze naar de Mulo op de Lauriergracht, want daar was ook de kweekschool aan verbonden, geleid door ‘de zusters van de Voorzienigheid’. Wil maakte de Mulo af in 1940.

Toen de oorlog uitbrak, was haar moeder ziek geworden, zodat Wil het hele gezin moest onderhouden. Ze wilde liefst naar de kweekschool omdat ze graag het onderwijs in wilde. Haar ouders vonden dat echter niets, omdat tante Mien in Utrecht volontair was in het onderwijs en je daar dus geen boterham mee kon verdienen. In de oorlog had Wil allerlei baantjes, onder andere bij de boekenafdeling van De Bijenkorf. Later deed ze er ook demonstraties, bijvoorbeeld van ‘beenbruin’, een soort voorloper van foundation (het leek heel wat maar het was niks). Tussen de middag kwamen jongeren de boel verstoren maar Wil wist ze stevig op hun nummer te zetten.

Faimilie van Schaik met Frits en Wil

Na het Concertgebouw gingen we ook nog naar een nachtclub, … dus die knaap viel best mee!

extase3Wil verdiende best goed, genoeg om ook uit te kunnen gaan, bijvoorbeeld naar het Lido bij het Leidseplein, maar dan wel onder begeleiding van haar broer. Ze liep zo wel geling (geelzucht) op, omdat ze schoenen droeg met kurken hakken. Het regende verschrikkelijk, dus ging ze op blote voeten naar huis om haar schoenen niet te ruïneren. Wil deed ook koerierswerk maar niet zo lang, want het liep via een jongen met wie ze verkering had. Toen die uitging, hield het werk op.

Later werd de situatie slechter, Wil hielp haar broer onderduiken en hielp haar zusje naar Drenthe te komen. In de Hongerwinter ging ze mee met de beruchte hongertocht en werd ook beschoten. Wils tienertijd werd haar dus behoorlijk ontnomen. De Bevrijding zelf was ‘fantastisch!’ Ze leerde ook een stel Zweedse voetballers kennen, met wie ze nog een tijdlang heeft gecorrespondeerd. Voor de Zweden tutte ze zich graag flink op, met zelfs een hoedje op haar hoofd. Daarna kreeg ze echter difterie, zodat ze tijden lang in het ziekenhuis lag, geïsoleerd, want difterie was enorm besmettelijk. Ze was nog steeds herstellende ervan toen er familie uit Curaçao overkwam. Die hadden ook pakketten gestuurd met rare stoffen en rare schoenen, maar je was blij met alles wat binnenkwam.

familievanschaik2

Wils eerste baan na de oorlog was bij Brocades & Stheeman (later Gist-Brocades, nu DSM). Ze was daar beginnend secretaresse. Ze werkte ook bij een advocatenkantoor maar dat duurde maar één dag. Later werd ze verkoopster bij Nieuw Engeland, aan het Koningsplein (nu boekenzaak Selexyz Scheltema). Daar werkte op de tweede etage ook Tiny Blom als verkoopster. Tiny had echter last van een meerderwaardigheidscomplex. Toen Tiny een schouderfractuur kreeg, werd Wil uitgekozen om haar bloemetje of wat fruit te brengen. Zo kwam ze voor het eerst bij de Blommen thuis en zal toen ook wel oudste zoon Frits hebben gezien.

extase2Toen ze was hersteld, sprak Tiny Wil aan en vroeg: Heb je aanstaande zaterdag wat te doen? Nee, zei Wil. Tiny: Dan heb je een uitnodiging van mijn broer. Tsja, toen kon Wil natuurlijk geen nee meer zeggen. Ze dacht: het zal wel net zo’n irritante figuur zijn als Tiny. Wil: “Maar Frits had kaartjes voor het Concertgebouw gekocht, dus het was best een heer. Hij droeg een donkerblauwe jas (toen in de mode) en hij rookte pijp. Na het Concertgebouw gingen we ook nog naar een nachtclub, dus die knaap viel best mee!” Dat was in 1949.

Het katholieke van de Blommen kon wel eens doorschieten

extase1Overigens kende Wil het Amsterdamse nachtleven allang, ze ging nogal eens naar de Blue Note nachtclub aan het Leidseplein. Naast de Blue Note kwam ze ook in Extase aan het Leidseplein en Lucky Star in de Korte Leidsedwarsstraat, in Cafe Eylders en Reynders aan het Leidseplein, en in de bioscopen en filmhuizen Kriterion, Uitkijk, Alhambra én Cinetol. Ze ging ook naar Theater Tuschinski aan de Reguliersbreestraat, waar Toon Hermans in het voorprogramma optrad en Cor Steyn op het bioscooporgel speelde – en na de oorlog natuurlijk het Max Tak-orkest terugkeerde. Wil bezocht ook het City-Theater en het café van Tom Manders bij het Rembrandtplein. Maar na de oorlog zat ze vooral bij het Leidseplein, men vond het Rembrandtplein toen te ordinair – niet dat Wil zich daar veel van aantrok.

Familie Van Schaik aan tafel met Frits

De Blommen hadden nogal uitgesproken ideeën. Wil kreeg op gegeven moment te horen van Miep Blom, dat ze nu een echte Blom was geworden. Onzin, vond Wil, ze was een echte Van Schaik. Miep was een nogal dominant type. Toen Frits en Wil elkaar pas kenden, hadden ze een auto geleend om op stap te gaan, maar het hele feest ging niet door omdat Miep ook meewilde. Het katholieke van de Blommen kon wel eens doorschieten. Toen Trees bij oma Blom receptie hield vanwege haar trouwen met Hans, bleven Frits en Lou demonstratief weg omdat Hans een gescheiden man was. Dat vond Wil belachelijk, zij kwam natuurlijk wel. Maar nu even terug naar begin jaren vijftig.

Wil deed alsof ze haar jongere zus was, toen een ‘mooie meid’

snipensnapToen Wils vader zijn veertigjarige jubileum had, zo rond 1952-1953 wilde hij graag het hele gezin meenemen naar Snip en Snap in Carré. Wil vond daar niet veel aan, maar wilde toch graag haar vader helpen. Wil: “Ik belde Carre dus om plaatsen te reserveren en hoorde toen, dat die avond Carré gereserveerd was voor een veertigjarig jubileum. Er was namelijk al een personeelsfeest van en voor het veertig jarig jubileum van de eigenaar en oprichter van een producent en groothandel van verf, Schwarz uit Zaandam, met wel 500 of meer werknemers, mij volkomen onbekend. Nou mijn vader had ook een veertigjarig jubileum en zo is het dus gekomen!” Wil deed alsof ze haar jongere zus was, toen een ‘mooie meid’, zodat de verffabrikant niet alleen overstag ging, maar er ook in Carré een prachtige corsage voor haar lag. Zus Ina moest toen wel het spel meespelen en de ondernemer wilde de achttienjarige, bijna afgestudeerde zus wel na afloop aan een baan helpen. Bij het jubileum moesten alle dochters opgesteld staan om ook handjes te schudden, maar omdat niemand hun namen zou onthouden, stelden ze zich gewoon voor als: ik ben de oudste dochter, ik ben de middelste dochter, etc. Frits was er ook bij en stelde zich voor als: ik ben de aanstaande ‘sjoonzoon’.

fritsenwil

Frits had als oudste zoon in het Blommengezin een bijzondere positie, oma Blom bepraatte het meest de zaken met hem. Anderzijds was hij zwak van gestel en had hartklachten, vermoedelijk door een in de oorlog verwaarloosde kou. Wil wist daar van. Frits wilde op gegeven moment met Wil trouwen, maar Wil voelde zich verantwoordelijk voor het gezin Van Schaik. Moeder Van Schaik overleed op gegeven moment, zodat Wil de stap van huwelijk nog moeilijker vond. Maar toen een – clandestiene! – ruimte in de Woestduinstraat beschikbaar kwam, bij Ans en Ben Kruit, durfde ze de stap aan, omdat dat vlakbij het ouderlijk huis in de Groenendaalstraat was (precies één straat verder). Op 22 april 1953 trouwden Frits en Wil in de St. Jan de Doperkerk (de inmiddels afgebroken parochiekerk aan de Warmondstraat, niet de gebruikelijke Agneskerk van de Blommen) en natuurlijk ook op het oude Stadhuis aan de Oudezijds Voorburgwal (Prinsenhof, nu hotel The Grand). Frits werkte bij Fraay en Korper dat handelde in moderne verlichting en elektrotechniek. Voor zijn werk moest hij al vier dagen na de bruiloft naar Leipzig voor de Messe. Ruimte en geld voor een huwelijksreis was er dus niet.

woestduinstraatDochter José (1955) werd nog in de Woestduinstraat (zie foto) geboren maar na drie jaar verhuisde het gezin naar de Nolensstraat in de vijftiger jaren nieuwbouwwijk Geuzenveld, waar tweede dochter Eveline (1958) werd geboren. Het huis was eigenlijk maar voor vijf jaar bedoeld, maar Frits werd ziek. Alleen een dure hartoperatie in de Verenigde Staten kon hem nog redden; hartoperaties werden in Nederland nog niet uitgevoerd. De hele familie legde geld bij elkaar – Wil: “Dat ben ik nooit vergeten.” – maar uiteindelijk mocht het niet meer baten. Frits overleed op 19 oktober 1958, op 33-jarige leeftijd. Wil was zo slechts drieënhalf jaar getrouwd.

Als ik soms mijn beroep op moest geven dan zei ik dat ik ‘illusioniste’ was.
En vroeg men waar ik werkte, dan was mijn antwoord: In het circus!
Verbazing natuurlijk, want dat hadden ze niet gedacht.

Via de familie kreeg ze een baan als verkoopster aan huis van de Staatsloterij, zodat ze tegelijkertijd ook voor haar dochters kon zorgen. Via een luik in de voordeur werden de loten verkocht. Grote contante bedragen werden wel eens in tassen met veel groente eroverheen over straat meegenomen. De lotenverkoop heeft Wil decennialang volgehouden, tot aan haar definitieve verhuizing naar Nistelrode.

staatsloterijWil: “Ik ben 33 jaar collectrice van De Staatsloterij geweest. Ik kreeg dankzij twee Staatsecretarissen (vrienden van Lou Bergmans en Bert de Jong) deze baan met vermelding van mijn officiële benoeming in de Staatscourant! Het artikel was me totaal niet bekend! Na 33 jaar dus wel! Het interessante voor mij was de sociale kant. De mensen kochten een illusie! Ik bouwde een groot kantoor op en zag zo’n duizend mensen per maand. Je kreeg ook een vertrouwenspositie door het artikel dat je verkocht. Kopers gingen je van alles en nog wat vertellen. En de illusie had met geld te maken. Geld is een begerenswaardig iets. Als ik soms mijn beroep op moest geven dan zei ik dat ik illusioniste was. En vroeg men waar ik werkte, dan was mijn antwoord: In het circus! Verbazing natuurlijk, want dat hadden ze niet gedacht. Maar voor mij voelde dat wel zo. Door alles wat ik te horen kreeg! De gekste dingen heb ik meegemaakt. Officieel was ik in dienst van het Ministerie van Financiën en tegelijkertijd was ik zelfstandig ondernemer. Ik zorgde wel, dat de administratie en het geld kloppend was, maar verder had ik mijn eigen beleid!”

Wil is de halve wereld rondgereisd, zoals naar Egypte (waar ze misschien binnenkort naar teruggaat) en naar Mexico (waar ze op de laatste dag nog een heftig virus opliep). Wil, tot slot: Ik ben altijd gek geweest op avonturen, en ik heb ze ook gekregen!


Tante Wil op de persoonlijke pagina van Frits Blom.


Advertenties

2 gedachten over “Tante Wil: ik ben altijd gek geweest op avonturen, en ik heb ze ook gekregen!

  1. Het hierboven benoemde koerierswerk was het in 1944, 1945 rondbrengen van een verzetskrant. Als Wil nog na de avondklok buiten was, liet ze haar fietsband leeglopen. Zo was ze dan niet bang voor naderende soldaten.

    Liked by 1 persoon

    1. Hartelijk dank voor je aanvulling DjokjaCarta! Een belangrijk detail.

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close